okładkaSzanowni Państwo,
oddajemy Państwu do rąk opracowanie, które powstało w wyniku doświadczeń zebranych podczas pilotażowego projektu „Firmy rodzinne”, realizowanego wspólnie przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) i stowarzyszenie Inicjatywa Firm Rodzinnych (IFR). Głównym celem projektu było przygotowanie metodologii edukacyjnego wsparcia firm rodzinnych w rozwoju przez wskazanie dróg radzenia sobie z wyzwaniami wynikającymi z rodzinnego charakteru firm oraz uświadomienie im potencjału tkwiącego właśnie w rodzinności firmy. Przystępując do realizacji projektu, zadaliśmy sobie pytanie, czy firmy rodzinne różnią się w istotny sposób od innych firm sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (MMSP) i czy w związku z tym potrzebują dodatkowego wsparcia. By na nie odpowiedzieć, we wstępnej fazie realizacji projektu na zlecenie PARP zostało przeprowadzone ogólnopolskie badanie firm rodzinnych. Wnioski z badania utwierdziły nas w przekonaniu, iż oprócz problemów typowych dla sektora MMSP firmy rodzinne stoją przed specyfi cznymi wyzwaniami. Mają również ogromny potencjał, który odpowiednio wykorzystany może stać się źródłem ich przewagi konkurencyjnej na rynku.

W Polsce tematyka przedsiębiorczości familijnej jest zdecydowanie niedoceniana. Firmy rodzinne jako specyfi czna grupa są niedostrzegane, a na rynku szkoleniowo -doradczym brakuje oferty, która pomogłaby im poradzić sobie z typowymi dla nich wyzwaniami. Wyzwania te – nieuświadomione w porę – mogą prowadzić do spowolnienia rozwoju firmy, a nawet do jej upadku. Jak przeprowadzić sukcesję, czyli jak przekazać władzę w firmie w ręce nowego pokolenia? Jak pogodzić strategię rozwoju firmy z potrzebami i oczekiwaniami członków rodziny? Jak łączyć pracę w firmie i życie rodzinne tak, aby konfl ikty prywatne nie niszczyły relacji zawodowych i vice versa? Co jest ważniejsze – dobro rodziny czy ekonomiczna sprawność firmy? Jak budować specyfi czny wzór przywództwa, którego model kształtowany jest przez kilka osób z rodziny? To tylko te najbardziej podstawowe zagadnienia, do których warto, by każdy zaangażowany w firmę rodzinną podszedł z wielką uwagą. Właścicielom takich przedsiębiorstw proponujemy, by już na samym początku odpowiedzieli sobie na jeszcze jedno, fundamentalne pytanie: czy jesteśmy rodziną, która ma firmę, czy firmą, którą zarządza rodzina?
Polskie firmy rodzinne na ogół nie eksponują rodzinnego charakteru, a nawet często ten fakt ukrywają, uważając, iż może to być kojarzone z mało profesjonalnym sposobem działania. Tymczasem przedsiębiorstwa familijne, do których grona należą zarówno wielkie korporacje, jak i olbrzymia liczba małych podmiotów gospodarczych, odgrywają bardzo ważną rolę we wszystkich krajach świata. W Japonii, Stanach Zjednoczonych i krajach Europy Zachodniej tworzą znaczący procent dochodu narodowego; nie do przecenienia jest również ich rola we wschodzących gospodarkach Indii, Chin, Meksyku czy krajach afrykańskich. Podobnie jest w naszym kraju. Wyniki  wspomnianego wyżej badania wykazują, iż firmy rodzinne zatrudniające przynajmniej jednego pracownika stanowią 36% wszystkich przedsiębiorstw sektora MMSP i wytwarzają istotną część dochodu narodowego.
Gdyby dodać do tego jednoosobowe działalności gospodarcze niezatrudniające pracowników, które nie zostały objęte badaniem, a które w wielu badaniach prowadzonych w innych krajach są zaliczane do firm rodzinnych, wówczas odsetek przedsiębiorstw familijnych w sektorze MMSP wyniósłby 78%. A gdyby doliczyć firmy rolnicze, które również zapewniają pracę ich właścicielom – procent byłby jeszcze wyższy. To potężna siła, o której warto pamiętać.
Projekt „Firmy rodzinne” to pierwsza inicjatywa, w której rodzinność przedsiębiorstwa jest wartością nadrzędną, determinującą działania podejmowane w jego ramach. W wydarzeniach edukacyjnych organizowanych w ramach projektu wzięło udział 300 osób z ponad 100 firm. Byli to zarówno nestorzy – założyciele firm, jak i członkowie ich rodzin, potencjalni sukcesorzy, a także kluczowi pracownicy nie należący do rodziny. Wsparcie, z którego mogli skorzystać, obejmowało warsztaty rozwoju osobistego, szkolenia z zakresu szeroko pojętego zarządzania, doradztwo we wdrażaniu w praktyce wiedzy zdobytej podczas szkoleń oraz spotkania i dyskusje z przedsiębiorcami rodzinnymi, którzy skutecznie i z sukcesem prowadzą firmę rodzinną i zechcieli podzielić się swoim doświadczeniem.
Rozpoczynaliśmy realizację projektu z wieloma obawami. Zdawaliśmy sobie sprawę, że jest to przedsięwzięcie pionierskie, w którym nie będzie można zastosować sprawdzonych rozwiązań, gdyż takich po prostu nie ma. Opieraliśmy się na własnych doświadczeniach (wiele osób z kadry merytorycznej projektu prowadzi firmy rodzinne), intuicji, przeglądaliśmy publikacje na temat firm rodzinnych, prowadziliśmy wielogodzinne dyskusje.

Firma w rodzinie czy rodzina w firmie - metodologia wsparcia firm rodzinnych pobierz publikację

Family in business or business in family - methodology for the support of family businesses pobierz plik

id: 25791