wydane w roku 2004
W publikacji autorzy przedstawili podstawowe informacje na temat zasad funkcjonowania unijnej polityki regionalnej w obecnym okresie programowania, obejmującym lata 2000-2006. Podstawowym celem publikacji jest prezentacja możliwości korzystania z pomocy unijnej po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej.
Podstawą niniejszego opracowania jest badanie przeprowadzone przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) od czerwca do września 2004 r. Podmiotem badania były instytucje otoczenia biznesu, które współpracują lub nawiązały sporadyczny kontakt z PARP1. Ankietyzacji poddano ponad 500 instytucji okołobiznesowych. W jej wyniku otrzymano 277 kwestionariuszy badawczych. Znaczna liczba przesyłek zwrotnych może wskazywać na mobilność instytucji lub zawieszenie działalności.
Celem badania było określenie kondycji, przymiotów i relacji z otoczeniem funkcjonalnym instytucji, które wspomagająsferę sektora MSP.
Obszar badania zdefiniowany został zgodnie z obszarem finansowego wsparcia dla instytucji otoczenia biznesu, określonym w Sektorowym Programie Operacyjnym - Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw.
Niniejsza praca poświęcona jest zagadnieniom leasingu jako formy finansowania inwestycji dokonywanych przez przedsiębiorców, ze szczególnym uwzględnieniem sektora MSP. Celem autora było przedstawienie zalet leasingu oraz zagrożeń z nim związanych w możliwie przystępnej dla czytelnika formie.
Leasing w ostatnich latach stał się bardzo popularną formą finansowania inwestycji. Oferty firm leasingowych ulegają ciągłemu doskonaleniu, z korzyścią dla przedsiębiorców. Nie jest przypadkiem, że instytucje finansowe, często w porozumieniu z dostawcami maszyn i urządzeń, oferują swoim klientom prócz możliwości zawarcia umowy kredytu, również leasing jako alternatywną formę finansowania inwestycji. W wielu wypadkach leasing jest jedyną formą finansowania, z której może skorzystać przedsiębiorca, jeżeli nie spełnia surowych kryteriów dla uzyskania kredytu. Leasing zapewnia większą elastyczność zarówno firmie leasingowej, jak i jej klientowi -przedsiębiorcy.
Podręcznik Negocjacje w Transferze Technologii miał zostać zredagowany niejako "instrumentalnie", w sposób pozwalający na uzyskanie definitywnych odpowiedzi i rozwiązanie wszystkich problemów, na które napotykają praktycy zajmujący się transferem technologii, zarówno ci, którzy są ich odbiorcami, jak i występujący w charakterze dostawców.
Pomimo iż utworzenie takiego właśnie "instrumentu" było autentycznym zamiarem UNIDO w momencie rozpoczynania stosownych prac, stało się wkrótce jasne, że temat Podręcznika charakteryzuje się równie prężną dynamiką rozwojową, jak i same technologie, którym jest on poświęcony. Nowe formy prowadzenia biznesu związanego z technologiami powodowały powstawanie nowych metod ich nabywania, podczas gdy wydarzenia międzynarodowe wywierały wpływ na strukturę i kanały przepływu technologii. Przykładem może tu być partnerstwo strategiczne, forma współpracy w dziedzinie technologii, która zyskuje obecnie na znaczeniu w wielu krajach rozwijających się i transformujących swoje gospodarki oraz wywołuje szereg zapytań i wątpliwości z uwagi na dwukierunkowy charakter związanych z nią procesów.
Na światowym rynku innowacji Polska jest praktycznie nieobecna. W Stanach Zjednoczonych, największym rynku patentowym na świecie, gdzie rocznie zgłaszanych jest do ochrony około 200 tysięcy wynalazków, patenty uzyskuje od kilku do kilkunastu polskich wynalazków. Przykładowo, w roku 2001 - 16, rok wcześniej -13. Hiszpania, z którą lubimy się porównywać, uzyskała w USA w tym samym czasie odpowiednio 340 i 318 patentów. Na rynku europejskim sytuacja wygląda podobnie. W Europejskim Urzędzie Patentowym na około 80 tys. zgłoszonych wynalazków wynalazcy polscy uzyskali w 2002 roku 10 patentów. Nikła obecność polskich innowacji na rynku międzynarodowym ma swoje źródła w Polsce.
Zainteresowanie ochroną własności przemysłowej w odniesieniu do wynalazków, wzorów użytkowych i przemysłowych, omawianych w rozdziałach 2-4 niniejszego Poradnika jest niewielkie. Przykładowo, w roku 2002 tylko w trzech województwach liczba opatentowanych wynalazków była większa od 100 (Mazowieckie, Śląskie i Małopolskie), natomiast w siedmiu nie przekraczała 25.
W niniejszym opracowaniu przekazujemy Państwu ogólną informację na temat funkcjonowania instytucjonalnego systemu wsparcia rozwoju przedsiębiorczości, w tym także w oparciu o sieć organizacji i instytucji tworzących Krajowy System Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw (KSU).
Chcielibyśmy jednak zaznaczyć, że prezentowane w dalszej części materiału informacje o KSU oraz lista ośrodków, dotyczą sieci funkcjonującej przez ostatnie osiem lat w dotychczasowym kształcie i są aktualne wyłącznie do momentu wejścia w życie rozporządzenia w sprawie Krajowego Systemu Usług dla MSP.
Każdy okres historyczny ma swoje specyficzne problemy i wyzwania. Polska od 1 maja 2004 roku jest państwem członkowskim Unii Europejskiej. Wizerunek naszego kraju w świecie nabiera zatem nowych znaczeń. Nie jest jednak oczywiste, jaka będzie ich treść - czy, a zwłaszcza w jakim stopniu i zakresie, Polska będzie się zbliżać do poziomu rozwoju krajów UE. Podobnie trudno dziś przesądzać jakość i efekty działań zmieniających się instytucji politycznych i gospodarczych poszerzonej Unii.
Z całą pewnością można natomiast sprecyzować konieczność wypracowania płaszczyzn sprzyjających integracji Polaków wokół wspólnych, nadrzędnych celów. Jedną z takich szczególnie dogodnych płaszczyzn, ponadpartyjnych i wykraczających poza podziały ideologiczne lub światopoglądowe, może być kwestia wizerunku Polski oraz promocji polskich marek. Na rosnącą rolę tej problematyki składa się jej znaczenie polityczne, określane przez nasze miejsce w strukturach decyzyjnych rozszerzonej UE, jak również nowe usytuowanie Polski w międzynarodowym podziale pracy i będąca jego konsekwencją dystrybucja korzyści oraz kosztów (tempo wzrostu PKB, bilans handlowy, dochody, zatrudnienie itd.).
Poradnik poświęcony jest problematyce prawa autorskiego i praw pokrewnych. Jakkolwiek zagadnienia prawa autorskiego zostały uregulowane w odrębnej ustawie, jako dziedzina prawa, prawo autorskie jest częścią prawa cywilnego. Pierwsza polska ustawa o prawie autorskim została uchwalona w dniu 29 marca 1926 r. Jak na owe czasy ustawa ta była nowoczesna i stała się pierwowzorem innych, podobnych regulacji w państwach europejskich.
Od tego też czasu rozwija się w tym zakresie doktryna i orzecznictwo. Okres powojenny to czas obowiązywania ustawy z dnia 10 lipca 1952 r. o prawie autorskim. Pod rządami tej ustawy nie dochodzi do znaczącego rozwoju prawa autorskiego.
Zgubne wręcz oddziaływanie ma powszechne przekonanie o tym, iż wszystko, co w Polsce powstawało, należało do wszystkich Polaków i w związku z tym można z tego dorobku nieskrępowanie korzystać. Niestety, przekonanie to nadal funkcjonuje w świadomości wielu osób.
Autorzy
30 września 2004 r. zakończył się proces wydatkowania środków Programu Odbudowa 2001. Projekty kontrolowane na bieżąco podczas wizyt monitorujących poddane zostały końcowej ewaluacji i audytowi. Oceny wystawione dla Programu oraz podsumowanie jego przebiegu przez zewnętrznych konsultantów pozwalają na stwierdzenie, iż Program zakończył się sukcesem. Wykorzystanych zostało 93,27% dostępnych w obu edycjach Programu środków.
Program Odbudowa 2001 został zrealizowany na terenie trzech województw - małopolskiego, podkarpackiego i świętokrzyskiego - najbardziej poszkodowanych w powodzi, jaka miała miejsce w lipcu i sierpniu 2001 r. Program wdrażany w dwóch edycjach dysponował łącznym budżetem 25 min EUR. Środki te podzielone zostały pomiędzy regiony proporcjonalnie do strat poniesionych w wyniku powodzi.
W dniu 7 grudnia 2001 r. pomiędzy Komisją Europejską a Rządem RP podpisane zostało Memorandum Finansowe dotyczące przekazania 15 min EUR dla Programu Odbudowa 2001. Komisja Europejska wyraziła również zgodę na realokację środków z Sectoral STRUDER Counterpart Funds w wysokości 9,997 min EUR na realizację II edycji Programu. 20 lutego 2002 r. podpisane zostało w tej sprawie Memorandum of Understanding.
Franczyza jako specyficzna metoda prowadzenia działalności gospodarczej odnosi w świecie od bardzo dawna spektakularne sukcesy. Jak wykazują badania, w prywatnym biznesie po pierwszym roku kontynuuje działalność zaledwie 62% indywidualnych firm, podczas, gdy w przypadku firm franczyzowych aż 97%. Po dziesięciu latach tylko 18% indywidualnych firm pozostaje na rynku, natomiast działa nadal aż 72% franczyzobiorców.
Powodem rosnącej popularności franczyzy jest poszukiwanie bezpiecznych i efektywnych metod prowadzenia działalności, w sytuacji wzmagających się procesów koncentracji przedsiębiorstw, postępujących procesów globalizacji, jak i rosnącej konkurencji.
Franczyza spełnia oczekiwane wymagania, gdyż przynosi korzyści obu stronom współpracy. Franczyzodawca dokonuje ekspansji gospodarczej; dla franczyzobiorcy to zdobycie recepty na sukces. Konsumentowi daje pewność dokonywania zakupu produktu lub usługi w sprawdzonym systemie działającym pod znanym znakiem.
System wsparcia rozwoju przedsiębiorczości w Polsce to struktura zaangażowana we wdrażanie programów służących wzmocnieniu sektora małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) w Polsce, obejmująca zarówno sieci i struktury organizacyjne oraz instytucjonalne, jak i instrumenty wsparcia skierowane do małych i średnich przedsiębiorstw. System opiera się na współpracy partnerów na trzech poziomach działania.
Współpraca między poszczególnymi partnerami służy rozwojowi systemu wspierania przedsiębiorczości w Polsce, a poprzez to zwiększeniu konkurencyjności przedsiębiorstw z sektora MSP.
Celem polityki Rządu wobec małych i średnich przedsiębiorców (MSP) do 2006 r. jest pobudzenie aktywności sektora MSP zapewniającej zatrudnienie w tym sektorze oraz wzrost jego konkurencyjności i zdolności do funkcjonowania na Jednolitym Rynku Europejskim.
Działania Rządu wynikają z realizacji zapisów dokumentu "Kierunki działań Rządu wobec małych i średnich przedsiębiorstw od 2003 do 2006 roku", przyjętego przez Radę Ministrów w dniu 4 lutego 2003 r.
Autorzy
Pomimo zwiększenia, w ostatniej dekadzie, znaczenia sektora małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) w Polsce nadal poważnym ich problemem jest znikomy udział w eksporcie. Eksport stanowi istotny kierunek rozwoju gospodarczego Polski. Do tej pory nie zostały znalezione skuteczne metody wzrostu obrotów zagranicznych firm tego sektora. Wieloletnie doświadczenia włoskie wskazują, że MSP, które wzajemnie ze sobą kooperują, dzięki zorganizowaniu w konsorcja eksportowe, z sukcesem konkurują na rynkach zagranicznych.
W publikacji przedstawiono możliwości wprowadzenia włoskiego modelu konsorcjów eksportowych przez krajowe małe i średnie firmy. Wstępna analiza gospodarki oraz MSP we Włoszech i Polsce wskazuje, że konsorcja eksportowe mogą mieć zastosowanie na gruncie polskim i stanowić szansę dla rodzimego sektora MSP w rozwoju jego działalności na międzynarodowych rynkach. Z tego względu celem pracy jest zbadanie możliwości wprowadzenia włoskiego modelu konsorcjów eksportowych przez krajowe małe i średnie firmy.
Mamy przyjemność przedstawić Państwu kolejną, ósma już edycję Raportu o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce. Raport przygotowany przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości we współpracy z Ministerstwem Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej jest kontynuacją rozpoczętej przed ośmiu laty inicjatywy Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Małych i Średnich Przedsiębiorstw.
Obecna edycja Raportu jest pierwszą po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Fakt ten zaważył w dużym stopniu na wyborze tematyki, jaką chcieliśmy w nim poruszyć. Polskie przedsiębiorstwa wiążą spore oczekiwania z możliwościami zaistnienia na wspólnym, europejskim rynku. Mozliwości te wydaj się coraz bardziej realne, zwłaszcza w sytuacji wysokiego wzrostu gospodarczego, jaki obecnie plasuje Polskę na czołowym miejscu wśród krajów UE. Konkurencyjność w ramach Unii wymaga jednak znacznych zmian wewnątrz samych przedsiębiorstw. Dotyczy to szczególnie sektora MSP.
Pomimo zwiększenia, w ostatniej dekadzie, znaczenia sektora małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) w Polsce nadal poważnym ich problemem jest znikomy udział w eksporcie. Eksport stanowi istotny kierunek rozwoju gospodarczego Polski. Do tej pory nie zostały znalezione skuteczne metody wzrostu obrotów zagranicznych firm tego sektora. Wieloletnie doświadczenia włoskie wskazują, że MSP, które wzajemnie ze sobą kooperują, dzięki zorganizowaniu w konsorcja eksportowe, z sukcesem konkurują na rynkach zagranicznych.
W publikacji przedstawiono możliwości wprowadzenia włoskiego modelu konsorcjów eksportowych przez krajowe małe i średnie firmy. Wstępna analiza gospodarki oraz MSP we Włoszech i Polsce wskazuje, że konsorcja eksportowe mogą mieć zastosowanie na gruncie polskim i stanowić szansę dla rodzimego sektora MSP w rozwoju jego działalności na międzynarodowych rynkach. Z tego względu celem pracy jest zbadanie możliwości wprowadzenia włoskiego modelu konsorcjów eksportowych przez krajowe małe i średnie firmy.
Obecna publikacja przedstawiająca sytuację małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) w roku 2002 na tle lat wcześniejszych jest już ósmym opracowaniem Zakładu Badań Statystyczno-Ekonomicznych GUS i PAN na temat wspomnianego sektora gospodarki. Poprzednie prace z tego cyklu, pt: Wkład małych i średnich przedsiębiorstw w rozwój gospodarki połskiej, Stan i rozwój małych i średnich przedsiębiorstw w łatach 1994-1996, Stan sektora małych i średnich przedsiębiorstw w 1997 roku, Stan sektora MSP w 1998 roku, trendy rozwojowe w łatach 1994-1998 oraz Stan sektora MSP w 1999 roku, tendencje rozwojowe w łatach 1994-1999 ukazały się odpowiednio w latach: 1997, 1998, 2000 (dwie publikacje) i 2001. Szóste i siódme opracowanie z tego cyklu, pt.: Stan sektora MSP w 2000 roku, trendy rozwojowe w łatach 1994-2000 oraz Stan sektora MSP w 2001 roku, trendy rozwojowe w łatach 1994-2001 ukazały się drukiem w 2003 r.
Zakres obecnej publikacji jest taki sam, jak poprzedniej, wydanej w 2003 r. Jedyna bardziej istotna różnica to przeniesienie informacji na temat spółek z udziałem kapitału zagranicznego z osobnego Dodatku, zamieszczonego na końcu poprzedniej publikacji, do rozdziału w tekście niniejszego opracowania.
Stomil Sanok, Euronet, Hoop, Travelplanet, Computerland, Google czy Hewlett Packard to nazwy firm, które na ogół dobrze identyfikujemy, znamy ich sektor działania, a często i produkty. Mniej już wiemy, jakie były początki tych firm i jaką rolę w ich życiu odegrał venture capital. Ta dziwnie brzmiąca forma finansowania - przy bliższym poznaniu - okazuje się być czymś niezwykle interesującym i szczególnym na mapie rynku kapitałowego. Jest to niewątpliwie kapitał, który pod wieloma względami przebija ofertę banków, kapitał bardziej "cierpliwy", bardziej prorozwojowy, kapitał, który stawia na człowieka i jego inwencję. Nie oznacza to oczywiście, że jest on dostępny dla każdego. W tej kwestii jest więc znacznie "gorszy" od bankowego kredytu czy pożyczki od znajomych. Venture capital to niewątpliwie oferta dla biznesowej elity - firm chcących się dynamicznie rozwijać w tempie wielokrotnie przewyższającym "tradycyjny" rozwój branży. Dla tak zdefiniowanego klienta venture capital ma do zaoferowania różnorodne produkty finansowe poczynając od finansowania rynkowych początków firmy aż po skomplikowane transakcje tzw. wykupów.
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych okresla zasady i tryb udzielania zamówień publicznych. Wydaje się że jej głównymi adresatami sa podmioty zobowiazane do udzielania zamówień zgodnie z procedurami określonymi w ustawie, czyli zamawiajacy. Większość przepisów ustawy jest sformułowana w postaci obowiazków nałożonych na zamawiajacych. To ich działania sa w znacznej części uregulowane przepisami ustawy, i to oni ponosza odpowiedzialność za właściwe stosowanie norm ustawowych.
Tymczasem obowiazkom zamawiajacych odpowiadaja uprawnienia wykonawców ubiegajacych się o udzielenie zamówienia. Wśród celów stawianych systemowi zamówień publicznych wymienia się przede wszystkim racjonalność i efektywność gospodarowania środkami publicznymi oraz przeciwdziałanie korupcji. Cele systemu sa zwykle formułowane z punktu widzenia interesu publicznego. Ochrona praw wykonawców jest traktowana jako środek do osiagnięcia tych celów. Wynika z przyjętego założenia, iż najlepszym gwarantem zarówno efektywności, jak i uczciwości systemu jest oparcie go na zasadach równego traktowania i uczciwej konkurencji. Tymczasem można zasadnie twierdziç, iż celem ustawy Pzp jest ochrona wykonawców ubiegajacych się o zamówienie jako podmiotów słabszych.
Rynek zamówień publicznych Systemu Narodów Zjednoczonych (NZ) jest dla polskich przedsiębiorców wciąż jeszcze rynkiem mało znanym i odległym, a przecież wiele towarów i usług oferowanych przez polskie firmy nie ustępuje jakością produktom zagranicznym. Większość rodzimych wyrobów posiada stosowne certyfikaty, atesty, odpowiada standardom wymaganym w specyfikacjach istotnych warunków zamówień Agencji NZ.
Rynek zamówień NZ jest dość specyficzny, zależny głównie od polityki Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ), kierunków działań poszczególnych Agencji Systemu NZ oraz sytuacji na świecie, nie jest to więc zwykły rynek eksportowy.
Charakter działań misji pokojowych, potrzeba podejmowania szybkich decyzji logistycznych, np. wysyłania pomocy, ludzi i sprzętu, często na tereny zagrożone, powoduje, że terminy zgłaszania ofert przetargowych mogą być krótkie, a realizacja kontraktów wymagać będzie wzmożonego wysiłku i mobilizacji dostawcy.
W polskim obrocie gospodarczym powszechnym zjawiskiem stało się niepłacenie przez dłużnika swoich zobowiązań. Najczęstszą przyczyną nieregulowania należności są zamierzone działania dłużnika (świadome odroczenie płatności) oraz brak możliwości realizacji przez niego zobowiązań w wyniku opóźnienia lub wstrzymania płacenia przez jego partnerów handlowych. Mamy do czynienia wtedy z tzw. efektem domina, mianowicie "on" mi nie zapłacił, to "ja" z kolei nie zapłacę "tobie".
Coraz częstszym problemem stają się także wyłudzenia i oszustwa, których przedmiotem są towary, usługi, kredyty bankowe. W rezultacie wierzyciel takiego partnera nie otrzymuje zapłaty za świadczone usługi lub za przekazany towar, co skutkować może utratą płynności finansowej i ogłoszeniem bankructwa firmy.