WYKORZYSTANIE INTERNETU W MAŁYCH FIRMACH           

Komputery w małych firmach

Firmy zaliczane do grupy małych przedsiębiorstw częściej jeszcze nie mają komputerów niż są w nie wyposażone. Udział firm mających komputery wynosi 42%. Niewykorzystywanie komputerów w prowadzeniu działalności gospodarczej uzasadniane jest najczęściej brakiem takiej potrzeby (52%). Inne istotne powody, to koszty urządzeń (25%) oraz przekonanie, że firma jest zbyt mała (21%).

Wykorzystanie internetu

Dostęp do internetu posiada prawie połowa firm (48%) mających komputery. Jego posiadaniu sprzyjało; tak samo jak w przypadku sprzętu komputerowego; zatrudnianie dużej liczby pracowników, prowadzenie współpracy gospodarczej z zagranicą, lokalizacja w miastach oraz posiadanie przez szefa firmy wyższego wykształcenia. Co czwarta firma nie mająca dostępu do internetu ale dysponująca komputerami, ma w planie jego uzyskanie w ciągu najbliższego pół roku.

Dwie trzecie firm korzysta z internetu krócej niż półtora roku. Wśród firm, które zaczynają swoją przygodę z internetem coraz więcej jest przedsiębiorstw prowadzonych przez osoby z wykształceniem średnim, co świadczy o rzeczywistym upowszechnianiu się tej formy komunikacji ze światem.

Internet służy małym firmom przede wszystkim do zdobywania informacji ze stron www (86%), komunikacji poprzez e-mail (69%) oraz - w mniejszym już stopniu - do ściągania plików i programów (44%) i udostępnianie informacji o sobie na stronach www (43%). Stosunkowo rzadko korzysta się z możliwości kupowania przez internet, usług bankowo-internetowych, a już tylko bardzo nieliczni przedsiębiorcy prowadzą za pośrednictwem tego kanału sprzedaż własnych produktów. Przedsiębiorcy najbardziej obawiają się ryzyka finansowego związanego z takimi transakcjami.

Generalnie przedsiębiorcy są bardziej zorientowani na przepływ informacji - a także towarów - od strony otoczenia internetowego do swojej firmy, niż w przeciwnym kierunku. W stosunkowo małym stopniu wykorzystują możliwości darmowego korzystania z usług internetowych: z reguły płacą za pocztę elektroniczną oraz tworzenie stron www.

Głównym powodem niespełnienia nadziei pokładanych w internecie jest niedostateczna jakość połączeń. Niemniej jednak zdecydowana większość firm swoje doświadczenia internetowe ocenia pozytywnie.

Warunki wprowadzania internetu

Bariery

Niedostateczna wiedza

Istotną barierą utrudniającą podjęcie decyzji o wprowadzeniu internetu w firmie jest niedostateczna wiedza na temat jego zastosowań. Przedstawiciele prawie 60% firm nie posiadających dostępu do internetu uważają, że jest on przydatny raczej w dużych firmach, a ponad 60% nie widzi potrzeby wykorzystywania internetu w działalności swojej firmy.
Wyraźna mniejszość, bo tylko niespełna 40% szefów firm, uznaje swoją wiedzę na temat internetu za wystarczającą. Większość natomiast, prawie 60%, deklaruje potrzebę korzystania z pomocy przy wprowadzaniu internetu w firmie.

Bariery materialne

Choć tylko nieliczni przedstawiciele firm niekorzystających z internetu (ale posiadających komputery) przewidują trudności w opanowaniu umiejętności korzystania z sieci, to wielu z nich sygnalizuje istnienie barier ("czynników obiektywnych"), które mogą utrudnić praktyczne opanowanie tego narzędzia. Jedną z nich jest koszt: 48% obawia się wydatków związanych z uzyskaniem dostępu do sieci, a 44% sądzi, że jego wykorzystywanie będzie drogie. Wśród firm nie posiadających komputerów, internet jako bardzo kosztowny postrzega aż 64% respondentów.
Innym utrudnieniem (w firmach posiadających komputery) sygnalizowanym jako powód niewykorzystywania internetu, są niedogodności natury technicznej � problemy z telekomunikacją i brak możliwości podłączenia do internetu.

Czynniki subiektywne

Oprócz czynników obiektywnych istnieją także czynniki subiektywne utrudniające wprowadzenie internetu w firmach. Trzy najważniejsze to:

• niedostrzeganie bezpośredniego wpływu wykorzystania internetu na rozwój firmy: ponad 50% przedstawicieli firm nie mających dostępu do internetu nie sądzi, aby dostęp do internetu mógł przysporzyć im nowych klientów (52%).
• "bierne" korzystanie z internetu: oznacza to, że plany dotyczące wykorzystania internetu koncentrują się wokół poczty elektronicznej (69%) i zdobywania informacji ze stron www (86%). Zastosowania internetu wymagające aktywnej obecności firmy w sieci, takiej jak udostępnianie informacji o firmie, czy sprzedaż produktów i usług, wskazuje znacznie mniej firm, odpowiednio 11% i 9%, choć uważne są one za stosunkowo ważne.
• przeświadczenie o zbyt małej powszechności internetu: 57% firm uważa, że w Polsce internet jest jeszcze słabo rozwinięty, a 37% uznaje, że warto poczekać na jego większe upowszechnienie.

 

Czynniki sprzyjające wprowadzeniu internetu

Pozytywny stosunek do internetu

Ponad 60% firm mających komputery bez dostępu do internetu nie sprzeciwia się �nakazowej� formie wprowadzania internetu (związanej na przykład z obowiązkiem elektronicznej sprawozdawczości do ZUS czy izby skarbowej). Z kolei tylko 17% przedstawicieli firm uznaje internet za raczej mało pożyteczny i służący rozrywce, a 77% zaprzecza, że internet to domena młodzieży nie znajdująca zastosowania w firmach.

Świadomość niepełnej wiedzy na temat wykorzystania internetu w firmie

Niepełna wiedza na temat wykorzystania internetu w firmie, to bariera utrudniająca jego wprowadzenie, chociaż świadomość tego ograniczenia (43%) należy uznać za czynnik sprzyjający jej przełamaniu. Gotowość do korzystania z pomocy, wskazówek deklaruje 58% przedstawicieli małych firm nie mających dostępu do Internetu.

Poczucie nieuchronności wprowadzenia internetu w firmie

Blisko 70% szefów firm bez dostępu do internetu sądzi, że wkrótce trudno będzie bez niego prowadzić działalność gospodarczą. Ponad 50% firm uważa, że internet jest konieczny dla zapewnienia utrzymania się firmy na rynku.

Akceptacja elektronicznej formy sprawozdawczości

Wśród firm wyposażonych w komputery, lecz bez internetu, tylko 8% uznaje elektroniczną formę przesyłania sprawozdań do ZUS za zdecydowanie niedogodną, natomiast ponad 54% akceptuje ją, mimo, że 56% spodziewa się wystąpienia problemów w przypadku wprowadzenia obowiązku przesyłania sprawozdań w tej formie. Ponadto 51% firm jest zainteresowanych elektroniczną formą przesyłania sprawozdań do urzędu skarbowego, a 44% do urzędu statystycznego.

ROZWÓJ INTERNETU (w firmach mających do niego dostęp)          

Bariery ograniczające rozwój internetu w firmach

Wiedza na temat możliwości wykorzystania internetu

Do braku wiedzy na temat możliwości zaprezentowania firmy w internecie przyznaje się stosunkowo niewielu przedsiębiorców z firm mających dostęp do tego medium (21%). Niemniej, stosunkowo dobre poinformowanie nie przekłada się na praktyczne zastosowania: tylko 35% firm ma swoją stronę internetową, a 32% wykorzystuje internet do prowadzenia reklamy poprzez bannery, odsyłacze czy wizytówki.

Przedsiębiorcy nisko oceniają znaczenie, jakie może mieć udostępnianie informacji o firmie na stronach www, czy reklama w postaci bannerów i odsyłaczy � odpowiednio 23% i 13% uznało je za ważne. Najczęściej (ponad 50%) dużą wagę przyznawano poczcie elektronicznej i zdobywaniu informacji ze stron www. Pozostałe zastosowania internetu, takie jak kupowanie, sprzedaż własnych produktów, telefonowanie, dzierżawienie oprogramowania, korzystanie z usług finansowo-bankowych istotne były dla wąskiej grupy szefów firm (mniej niż 15%).

Bariery uniemożliwiające lepsze zapoznanie się z możliwościami internetu

Główną barierą utrudniającą przedstawicielom firm posiadających dostęp do internetu lepsze zapoznanie się z jego możliwościami jest brak czasu: ponad 70% ocenia korzystanie z internetu jako czasochłonne. Oprócz czasu pewną rolę odgrywają również koszty � 40% przedsiębiorców ocenia, że internet jest bardzo kosztowny.

Czynniki subiektywne

Niektóre z przeszkód hamujących rozwój zastosowań internetu w firmach mają charakter subiektywny, wynikający z indywidualnych nastawień i nawyków. Zarówno  w firmach nie włączonych do sieci, jak i w firmach mających do niej dostęp, internet postrzegany jest bardziej jako źródło, z którego się czerpie, niż miejsce gdzie się oferuje informacje, produkty czy usługi. Korzystanie z informacji na stronach www deklaruje aż 84% firm, podczas gdy udostępnianie informacji o swojej firmie o połowę mniej � 42%. O dokonywaniu zakupów przez internet mówi 11% firm, natomiast o sprzedaży produktów lub usług tylko 5%.

Barierą może być również pogląd, że internet w Polsce jest jeszcze słabo rozwinięty. Z tą opinią zgadza się ponad 60% respondentów. Może to sprzyjać postawie wyczekiwania i bierności.

Czynniki sprzyjające rozwojowi internetu

Ogólnie można powiedzieć, że przedsiębiorców mających dostęp do internetu cechuje pozytywny stosunek do niego. W większości uważają, że spełnił ich oczekiwania oraz korzystają lub planują skorzystać (blisko 90%) z przynajmniej jednej formy zastosowań internetu w firmie.

Wśród czynników sprzyjających rozwojowi internetu w firmach, które mają już do niego dostęp, należy wymienić przede wszystkim jednoznaczne powiązanie przyszłej działalności firm z internetem. Ponad 70% szefów firm ocenia, że wkrótce trudno będzie prowadzić działalność gospodarczą bez internetu. Tyle samo uznaje, że jest to warunek utrzymania dobrej pozycji firmy na rynku.

Rozwojowi zastosowań internetu w małych firmach sprzyjać będzie także przychylna postawa przedsiębiorców wobec elektronicznej formy sprawozdawczości � prawie 80% uznaje za dogodną elektroniczną formę sprawozdań do ZUS, ponad 70% do urzędu skarbowego i ponad 60% do urzędu statystycznego.