okładkaRaport zawiera propozycję kierunków i założeń przyszłej polityki klastrowej w Polsce. Rekomendacje zostały wypracowane przez Grupę roboczą ds. polityki klastrowej, która funkcjonowała w ramach przedsięwzięcia Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Polskie klastry i polityka klastrowa. W skład Grupy wchodzili przedstawiciele centralnych instytucji państwowych, w tym ministerstw i agend rządowych, a także przedstawiciele regionów, metropolii, organizacji przedsiębiorców, klastrów oraz eksperci.

W raporcie przedstawiono sposób rozumienia klastrów oraz wizję rozwoju polskiej gospodarki w oparciu o klastry. Zaprezentowano rekomendacje dotyczące kierunków i założeń przyszłej polityki klastrowej, która pozwoli na realizację przedstawionej wcześniej wizji, oraz mapę drogową dalszych działań, niezbędnych do jej wdrożenia. Przedstawiono uzasadnienia tych propozycji, a sformułowane zalecenia poparto przykładami dobrych praktyk krajowych i zagranicznych. Raport zawiera także analizę korzyści ekonomicznych i społecznych, potwierdzających zasadność wprowadzenia rekomendacji.

Nowe podejście sformułowane w rekomendacjach

Przedstawione rekomendacje wprowadzają istotną zmianę w istniejącej dotychczas w Polsce polityce klastrowej. Do tej pory wsparcie dla rozwoju klastrów i funkcjonujących w nich podmiotów było realizowane pośrednio poprzez finansowanie koordynatorów klastrów i ich działań na rzecz klastra. Sformułowane zalecenia utrzymują wsparcie dla koordynatorów, ale tworzą bardziej rozbudowany model polityki rozwoju bazującej na klastrach (cluster-based development policy).

Proponowane cele i kierunki wsparcia

Wypracowane rekomendacje przyjmują, że głównym celem przyszłej polityki klastrowej powinno być wzmocnienie innowacyjności i konkurencyjności polskiej gospodarki w oparciu o intensyfikację współpracy, interakcji i przepływów wiedzy w ramach klastrów oraz wspieranie rozwoju strategicznych specjalizacji gospodarczych (klastrów kluczowych). Sformułowane zalecenia dotyczące polityki klastrowej przewidują dwa kierunki oddziaływania na realizację tego celu.

Pierwszy z nich zakłada szerokie wspieranie istniejących i tworzących się klastrów poprzez dofinansowanie (głównie z poziomu regionalnego) koordynatorów klastrów, w tym prowadzonych przez nich inicjatyw klastrowych. Drugi przewiduje zintegrowanie części dostępnego wsparcia publicznego i skierowanie go na projekty realizowane przez członków wybranych klastrów o kluczowym znaczeniu i potencjale konkurencyjnym dla gospodarki kraju i poszczególnych regionów. Te klastry powinny wpisywać się w inteligentne specjalizacje krajowe i regionalne.

Wzmocnienie koordynatorów klastrów

W Raporcie rekomenduje się wypracowanie elastycznego programu wsparcia dla koordynatorów klastrów. Proponuje się, aby zasadnicze wsparcie na realizację podstawowych zadań koordynacji w klastrach było uruchamiane na poziomie regionalnym. Natomiast na poziomie krajowym dostępne byłoby dodatkowe dofinansowanie dla koordynatorów krajowych klastrów kluczowych przeznaczone na internacjonalizację.

Jednym z zaleceń jest, by koordynatorzy klastrów mieli możliwość pozyskiwania finansowania na realizację określonych, dodatkowych funkcji i usług (np. w zakresie transferu technologii, doradztwa proinnowacyjnego, specjalistycznych usług szkoleniowych czy udostępniania infrastruktury laboratoryjnej), zwłaszcza jeśli w klastrze brakuje innych instytucji, które mogłyby je efektywnie zapewniać. Jeśli jednak takie zadania mogą być realizowane przez inne instytucje funkcjonujące już w ramach klastra lub w jego otoczeniu, takie jak uczelniane centrum transferu technologii, instytucja z Krajowej Sieci Innowacji, park naukowo-technologiczny, specjalna strefa ekonomiczna, czy wyspecjalizowane firmy prywatne, koordynatorzy powinni unikać ich podejmowania.

Wybór i wsparcie rozwoju klastrów kluczowych

W zakresie wspierania rozwoju strategicznych specjalizacji gospodarczych w pierwszej kolejności rekomenduje się dokonanie wyboru klastrów o największym potencjale konkurencyjnym i znaczeniu dla polskiej gospodarki. Liczba krajowych klastrów kluczowych powinna być ograniczona, ponieważ trudno realnie budować pozycję konkurencyjną Polski w zbyt wielu specjalizacjach. Proponuje się, aby wybór klastrów na poziomie krajowym był przeprowadzany przy współudziale ministerstw i agend, które w przyszłości finansowałyby projekty realizowane przez podmioty klastra i ich konsorcja. W skład komisji konkursowej dokonującej wyboru klastrów powinni wchodzić także niezależni eksperci.

W raporcie proponuje się sposób wyłaniania krajowych klastrów kluczowych oraz kryteria wyboru zgodne z kryteriami stawianymi dla inteligentnych specjalizacji.

Rekomenduje się jednocześnie, żeby poszczególne województwa również dokonały priorytetyzacji swojej polityki rozwojowej poprzez wybór regionalnych klastrów kluczowych wyznaczających lub wpisujących się w inteligentne specjalizacje tych regionów.

Wszystkich zainteresowanych szczegółowymi rekomendacjami dla przyszłej polityki klastrowej zachęcamy do zapoznania się z całością raportu Grupy roboczej ds. polityki klastrowej. Liczymy, że raport będzie ciekawą inspiracją dla osób i instytucji odpowiedzialnych za formułowanie polityk rozwojowych zarówno na poziomie krajowym, jak i regionalnym.

 

Kierunki i założenia polityki klastrowej w Polsce do 2020 roku. Rekomendacje Grupy roboczej ds. polityki klastrowej pobierz publikację

id: 29266