Jesteśmy jednym z najbardziej przedsiębiorczych narodów Europy, rośnie nie tylko liczba młodych firm, ale też liczba firm zakładanych z powodu dostrzeżenia szansy na rynku. Obecnie co druga osoba zakładająca firmę motywowana jest chęcią wykorzystania szansy jaką daje własny biznes, a nie jak to było jeszcze kilka lat temu - brakiem innej możliwości zarobkowania – podkreśla Patrycja Klarecka, Prezes PARP.

Wskazują na to wyniki najnowszej, szóstej już edycji raportu GEM Polska, opracowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości we współpracy z Uniwersytetem Ekonomicznym w Katowicach.

 

Logo GEM Blisko 21% dorosłych Polaków deklaruje chęć założenia firmy w ciągu najbliższych 3 lat, w UE takie plany ma przeciętnie 12% mieszkańców. Jesteśmy pod tym względem liderem wśród krajów unijnych. Chęci prowadzenia własnej działalności towarzyszy też wysoka samoocena zdolności przedsiębiorczych – aż 60% dorosłych Polaków uznaje swoje umiejętności i wiedzę za wystarczające do prowadzenia firmy, w UE podobną ufność we własne możliwości deklaruje 44% mieszkańców. Polska wypada także dobrze pod względem odsetka mieszkańców dostrzegających szanse na założenie firmy w swoim otoczeniu (40% vs 37% w UE).

Pozostają też wyzwania z jakimi musimy się zmierzyć nie tylko jako administracja publiczna, ale też jako społeczeństwo. Jednym z nich jest obawa przed porażką, która powstrzymuje Polaków przed zakładaniem firm pomimo tego, że wierzą we własne możliwości i dostrzegają szanse biznesowe na rynku. Widać więc, jak ważna jest dla nas opinia społeczeństwa, a właściwie brak przyzwolenia na niepowodzenie – wskazuje Patrycja Klarecka. Blisko połowa dorosłych Polaków (48%) dostrzegających szanse biznesowe nie decyduje się na założenie firmy z powodu strachu przed porażką. Wynik ten należy do najwyższych w UE, gdzie odsetek takich osób wynosi średnio 41%. Wyższy jest tylko w Grecji (53%), na Cyprze (50%) i we Włoszech (49%).

Polska przedsiębiorczość wypada dobrze pod względem udziału młodych firm (osób będących w początkowej fazie zakładania działalności i prowadzących ją do 3,5 roku), jak i dojrzałych przedsiębiorców. Odsetek młodych firm w Polsce wynosi blisko 11% populacji dorosłych (w UE 9%). To najwyższy wynik odnotowany od początku realizacji badania GEM w Polsce, czyli od 2011 r. W poprzednich latach udział młodych firm w polskim społeczeństwie utrzymywał się na poziomie ok. 9%. Z kolei odsetek dojrzałych firm w populacji jest w naszym kraju zbliżony od średniej dla UE (7,1% vs 6,8%).

Motywacje przedsiębiorców

Obecnie na świecie głównym motorem do podejmowania działalności gospodarczej jest chęć wykorzystania płynących z niej szans. Również w Polsce dominującym motywem prowadzenia działalności gospodarczej jest chęć wykorzystania szansy na wzrost poziomu życia czy uzyskanie niezależności. W 2016 r., po raz pierwszy od początku realizacji badań GEM w Polsce, przedsiębiorcy kierowani szansą stanowili ponad połowę młodych firm (działających na rynku do 3,5 roku) (wynik równy średniej dla UE - 52%), podczas gdy jeszcze w 2013 r.  stanowili oni jedną trzecią młodych firm.  Z kolei motywacja negatywna – konieczność założenia firmy z powodu braku alternatywy - dotyczy w Polsce prawie 27% właścicieli młodych firm. Dla porównania średnia dla UE wynosi 20%, przy czym najmniej firm zakładanych z powodu konieczności notuje się w Szwecji czy Finlandii (wynik 5-7% młodych firm). Wyższy niż w Polsce odsetek firm zakładanych z konieczności notują jedynie Słowacy (40% - najwyższy i jednocześnie najsłabszy wynik w UE), Grecy, Bułgarzy i Chorwaci (ok. 30-34%).

 

Przedsiębiorczość kobiet

 

Badania GEM potwierdzają, że z roku na rok rośnie znaczenie przedsiębiorczości kobiet we współczesnym świecie. Nie inaczej jest w Polsce. Kobiety w naszym kraju nie różnią się znacząco od mężczyzn jeśli chodzi o dostrzeganie szans biznesowych w swoim otoczeniu – 40% Polaków i 39% Polek dostrzega potencjalne możliwości na rynku. Dla porównania wartości te dla Unii Europejskiej wynoszą odpowiednio 39% i 34%. Okazuje się, że w rozpoznawaniu sprzyjających okoliczności mężczyźni tylko nieznacznie wyprzedzają kobiety, a w takich krajach jak Polska, gdzie odsetek wykształconych kobiet jest wysoki, różnica praktycznie zanika.

Chęć założenia własnej firmy w ciągu 3 najbliższych lat deklaruje w Polsce co piąta kobieta (19%) i 28% mężczyzn. Przeciętnie w krajach Unii poziom deklaracji dla obu płci jest znacznie niższy (12% dla kobiet i 19% dla mężczyzn).  W praktyce we wszystkich krajach UE kobiety rzadziej są właścicielami firm niż mężczyźni. Częściej rezygnują ze swoich planów prowadzenia działalności gospodarczej, choć tendencja jest optymistyczna – wyniki badań jednoznacznie pokazują, że różnice w zakresie przedsiębiorczości kobiet i mężczyzn stopniowo zmniejszają się na korzyść kobiet. W Polsce na przestrzeni lat 2011-2016 odsetek kobiet, które rozpoczęły działalność gospodarczą lub są w trakcie jej uruchamiania wzrósł z 5,1% w 2011 r.  do 8,1% w 2016 r., natomiast praktycznie nie zmienił się w przypadku mężczyzn (13,1% w 2011 r. do 13,3% w 2016 r.).

Wyniki badań pokazują, że Polki cechuje silny strach przed porażką związaną z prowadzeniem firmy. Przyznaje się do tego 62% kobiet, gdy średnio w UE – 51%. Polki częściej niż mieszkanki innych krajów UE zakładają firmy z braku możliwości znalezienia pracy najemnej (32% w PL, 23% w UE). Wciąż jednak większość firm tworzonych przez kobiety w naszym kraju powstaje z powodu chęci wykorzystania szansy, jaką daje prowadzenie własnego biznesu (68% dla PL), choć jest to wynik niższy niż średnio w UE, gdzie z tego powodu powstaje 74% firm, których właścicielkami są kobiety.

Innowacyjność przedsiębiorstw w badaniu GEM

Pod względem nowości stosowanych technologii i metod pracy zarówno w Polsce, jak i w UE prym wiodą młodzi przedsiębiorcy. W Polsce 5% młodych firm deklaruje stosowanie technologii dostępnych na rynku do roku, 23% - technologie obecne od roku do 5 lat, zaś najwięcej, bo 72% - technologie starsze niż 5 lat. W grupie firm dojrzałych (obecnych na rynku przynajmniej 3,5 roku) odsetki wynoszą odpowiednio: 0%, 10% i 90%.

W porównaniu z UE polskie młode firmy nieco częściej bazują na starszych technologiach – w UE średnio 14%, tj. niemal 3 razy więcej młodych firm niż u nas wykorzystuje rozwiązania nie starsze niż rok. Jedynie nieco mniej, bo 21% wykorzystuje technologie dostępne do 5 lat i 65% – starsze niż 5 lat. Również jeśli chodzi o dojrzałe firmy – unijni odpowiednicy polskich podmiotów wypadają nieco lepiej: 5% stosuje najnowsze technologie, taki sam odsetek firm wykorzystuje technologie obecne do 5 lat, z kolei najstarsze rozwiązania są stosowane nieco rzadziej (o 5 p.p. mniej).

Osoby prowadzące młode firmy w Polsce częściej niż w UE postrzegają swoją ofertę jako nową na rynku. 16% młodych firm z Polski uznaje swój produkt za nowy dla wszystkich klientów, a 42% za nowy dla części klientów. W UE uważa tak średnio odpowiednio 14% i 32% osób prowadzących młody biznes.

Pomimo tego, że większość młodych firm w Polsce postrzega swoją ofertę jako nową na rynku, aż 65% uważa, że prowadzi działalność w warunkach wysokiej konkurencji. Jedynie 5% jest zdania, że w ich otoczeniu nie ma innych firm, które oferują podobne produkty, pozostała grupa (30%) uważa, że takich firm jest trochę. Wraz z dłuższą obecnością na rynku, zwiększa się poczucie zagrożenia ze strony konkurencji – 82% dojrzałych firm w naszym kraju dostrzega w swoim otoczeniu wiele firm z podobnymi produktami. Polskie firmy, zarówno młode jak i dojrzałe czują oddech konkurencji bardziej niż ich unijni odpowiednicy. Całkowity brak konkurencji deklaruje w Polsce tylko 5% młodych firm i 1% dojrzałych (w UE odpowiednio 9% i 4%).

Powyższe dane potwierdzają, że młode firmy są bardziej innowacyjne niż dojrzałe, zarówno w Polsce jak i w UE. Innowacyjność młodych firm nie jest jednak jednoznaczna: przedsiębiorcy ci starają się stosować względnie nowe technologie i metody pracy w swojej działalności, większość z nich uważa, że oferuje wyroby lub usługi nowe dla klientów. Mimo to postrzegają swoje otoczenie jako wysoce konkurencyjne, gdzie podobne produkty oferuje wiele innych podmiotów.

Przedstawione w raporcie GEM Polska wyniki badania GEM pozwalają powiedzieć, że jesteśmy narodem z wysokim potencjałem w tym obszarze. Jednocześnie na przestrzeni ostatnich lat obserwujemy bardzo korzystne zmiany w postawach pro-przedsiębiorczych Polaków. Napawa to optymizmem, że boom na przedsiębiorczość w Polsce będzie nadal trwał.

Opracowano na podstawie „Raportu z badania Global Entrepreneurship Monitor – Polska”, PARP 2017. Przedstawione dane dotyczą 2016 r. o ile nie stwierdzono inaczej. GEM jest największym międzynarodowym projektem badania przedsiębiorczości oraz rozpowszechniania wiedzy o przedsiębiorczości i wspierania tworzenia jej nowych form. Obecnie obejmuje ponad 100 krajów świata.



 

 

 

 

 

 

 

id: 49999