Cyfryzacja polskich firm – widoczny postęp, ale wiele obszarów wciąż wymaga poprawy

Sztuczna inteligencja, cyberbezpieczeństwo oraz automatyzacja procesów – to technologie, które w ostatnich latach coraz silniej oddziałują na sposób funkcjonowania firm. Bez wątpienia na tempo wdrażania nowych technologii w biznesie istotnie wpływają również niespodziewane wydarzenia, takie jak pandemia Covid-19. O tym, jak przebiegał proces cyfryzacji polskich firm w latach 2019–2025, mówi najnowszy raport Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), który przybliża różne aspekty tego zjawiska. Zapraszamy do lektury!

W raporcie PARP pt. „Wybrane technologie cyfrowe i stopień ich wykorzystania w przedsiębiorstwach w latach 2019–2025” uwzględniono zarówno informacje nt. pozycji Polski w międzynarodowych rankingach cyfryzacji (m.in. DESI), jak i informacje dotyczące poszczególnych technologii (m.in. sztuczna inteligencja) oraz obszarów cyfryzacji (m.in. cyberbezpieczeństwo).

Raport pokazuje, że w analizowanym okresie polskie firmy coraz częściej sięgały po rozwiązania takie jak chmura obliczeniowa, automatyzacja czy sztuczna inteligencja. Jednak tempo transformacji wciąż wymaga przyspieszenia, szczególnie w sektorze MŚP. Dlatego zadaniem PARP jest wspieranie przedsiębiorców w przechodzeniu od podstawowej digitalizacji do świadomego wykorzystywania technologii jako źródła innowacji i wzrostu.

Według informacji zawartych w raporcie Polska zazwyczaj plasuje się w drugiej połowie różnorodnych rankingów cyfryzacji, osiągając wyniki poniżej ogólnej średniej. Potwierdza to m.in. analiza wskaźnika DESI[1] – w latach 2019–2022 Polska systematycznie znajdowała się w końcowej części rankingu państw członkowskich UE.

Natomiast w latach 2023–2025 zauważalna jest poprawa, zwłaszcza dla wybranych wskaźników. W niektórych obszarach takich jak np. cyberbezpieczeństwo, łączność czy dostęp do cyfrowej dokumentacji medycznej Polska osiąga wyniki przewyższające średnią unijną. Ponadto można zauważyć stopniową poprawę wartości innych wskaźników, jednak ze względu na równoległy wzrost średnich unijnych nie zawsze przekłada się ona na zmniejszanie dystansu Polski do pozostałych państw UE.

W jakim stopniu polskie przedsiębiorstwa korzystają ze sztucznej inteligencji?

Sztuczna inteligencja coraz wyraźniej zaznacza swoją obecność w polskim biznesie, jednak tempo jej wdrażania wciąż jest zróżnicowane w zależności od wielkości firmy.

Według raportu PARP najwyższy poziom wykorzystania AI obserwuje się wśród dużych przedsiębiorstw – wzrósł on z 17,46% w 2021 r. do 24,38% w 2023 r. oraz do 32,96% w 2024 r. Znacznie ostrożniej do wdrażania AI podchodzą mniejsze podmioty. W sektorze małych firm poziom wykorzystania sztucznej inteligencji pozostaje nadal pozostaje niski – w 2021 r. było to zaledwie 1,88%, w 2023 r. 2,25%, a w 2024 r. 3,93% podmiotów. Oznacza to, że choć zainteresowanie tą technologią rośnie, w wielu przedsiębiorstwach jest ona wciąż na wczesnym etapie adaptacji.

Jednocześnie potencjał rozwoju pozostaje ogromny. W 2024 r. aż 94,1% firm nie korzystało z rozwiązań sztucznej inteligencji, z czego 3,2% przedsiębiorstw deklarowało rozważanie wdrożenia tego typu rozwiązań. To zauważalny wzrost zainteresowania – rok wcześniej takie plany deklarowało jedynie 2% firm. Wśród powodów braku wykorzystania sztucznej inteligencji w 2024 r. firmy najczęściej wskazywały brak zasobów ludzkich oraz wiedzy dotyczącej wykorzystania technologii AI.

Wciąż widoczne są jednak duże różnice pomiędzy rynkiem polskim a rynkiem europejskim. W porównaniu ze średnią unijną poziom wykorzystania sztucznej inteligencji w polskich firmach jest wyraźnie niższy. W latach 2021–2023 różnica ta oscylowała w granicach nieco powyżej 4 p.p., natomiast w 2024 r. wzrosła do 7,58 p.p.

Cyberbezpieczeństwo – skala zagrożenia i metody ochrony

Skala incydentów zarejestrowanych przez CERT Polska[2] pokazuje wyraźnie, że w dzisiejszej cyfrowej gospodarce cyberbezpieczeństwo jest koniecznością. Wdrażanie nowoczesnych rozwiązań i prowadzenie działań edukacyjnych wśród pracowników jest niezbędnym elementem bezpiecznego prowadzenia działalności gospodarczej.

Dane z lat 2019-2025 pokazują gwałtowny wzrost liczby zgłaszanych naruszeń bezpieczeństwa w sieci. W 2019 r. CERT Polska otrzymał 22 343 zgłoszeń, z czego 6484 zostały zakwalifikowane jako incydenty cyberbezpieczeństwa. Najczęściej występowały ataki phishingowe, które stanowiły 54,2% wszystkich incydentów. Na drugim miejscu znalazły się zgłoszenia dotyczące złośliwego oprogramowania (14,9%), a na trzecim incydenty związane z obraźliwymi i nielegalnymi treściami (np. spam). W 2024 r. liczba zgłoszeń zarejestrowanych przez CERT wyniosła aż 600 990, z czego 103 449 były to obsłużone incydenty, co wskazuje na dużą skalę zagrożeń cyberbezpieczeństwa i kontynuację trendu wzrostowego.

Z kolei dane GUS-u dowodzą, że polskie firmy coraz poważniej traktują kwestie ochrony cyfrowej infrastruktury. W latach 2019-2025 ponad 90% przedsiębiorstw stosowało co najmniej jeden środek cyberbezpieczeństwa, co potwierdza rosnącą świadomość zagrożeń w biznesie.

Widoczna jest również coraz większa popularność stosowania co najmniej dwóch metod uwierzytelniania – odsetek polskich firm w tym przypadku przekracza 40%. Najczęściej stosowanym rozwiązaniem pozostaje jednak silne hasło do identyfikacji i uwierzytelniania użytkowników, które w 2025 r. wykorzystywało 81% badanych przedsiębiorstw.

Pełna treść raportu dostępna jest na stronie PARP.

[1] Indeks Gospodarki i Społeczeństwa Cyfrowego (Digital Economy and Society Index) jest wykorzystywany przez Komisję Europejską do monitorowania poziomu cyfryzacji krajów członkowskich UE.

[2] Zespół zajmujący się reagowaniem na zdarzenia naruszające bezpieczeństwo w sieci, działający w strukturach NASK - Państwowego Instytutu Badawczego.