29 września 2026 r.

500 mln zł na projekty B+R. Rusza nowa edycja „Ścieżki SMART”.

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) ogłasza nowy nabór w ramach „Ścieżki SMART”. Oferowane dofinansowanie dotyczyć będzie projektów badawczo-rozwojowych (B+R) oraz działań wspierających realizację projektu. Maksymalna wartość dotacji to 50 milionów zł. Wnioski będzie można składać od 29 października do 29 grudnia 2026 r. Działanie jest realizowane w ramach Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG).

Firmy odpowiadają dziś za największą część krajowych wydatków na działalność badawczo-rozwojową. Według GUS w 2024 r. sektor przedsiębiorstw przeznaczył na ten cel 32,6 mld zł, co stanowiło 63,3 proc. wszystkich nakładów w Polsce. W relacji do PKB było to 0,89 proc.[1]

Na tle najbardziej zaawansowanych technologicznie gospodarek dystans pozostaje jednak wyraźny. Średnia dla Unii Europejskiej wyniosła w 2024 r. 1,49 proc. PKB, a w Niemczech – 2,14 proc.[2] W Korei Południowej, należącej do światowej czołówki pod względem zdolności do tworzenia nowych technologii i rozwiązań, wskaźnik ten sięgał 3,93 proc. PKB.[3] Wysoki poziom zaangażowania firm w prace badawcze nie przesądza sam w sobie o pozycji gospodarki, ale sprzyja powstawaniu własnych technologii, nowych produktów i bardziej zaawansowanych procesów. To z kolei wzmacnia konkurencyjność zarówno poszczególnych firm, jak i całej gospodarki.

Firmy rozwijają własne technologie

Nowy nabór „Ścieżki SMART” skierowany jest do mikro- małych i średnich przedsiębiorstw prowadzących działalność gospodarczą w Polsce, które chcą rozwijać własne innowacje poprzez prowadzenie prac B+R. Dofinansowanie może objąć badania przemysłowe i eksperymentalne prace rozwojowe albo wyłącznie eksperymentalne prace rozwojowe. Celem projektu powinno być opracowanie innowacyjnego produktu lub procesu, który będzie wyróżniał się na tle rozwiązań dostępnych na polskim rynku. Istotą projektu musi być rzeczywista działalność badawczo-rozwojowa, prowadząca do powstania nowego lub znacząco ulepszonego rozwiązania. Program jest ukierunkowany na rozwijanie zdolności badawczych i innowacyjnych przedsiębiorstw oraz upowszechnienie stosowania nowoczesnych technologii w firmach.

Projekt powinien również wpisywać się w co najmniej jedną Krajową Inteligentną Specjalizację. Krajowe Inteligentne Specjalizacje obejmują szeroki katalog obszarów, m.in. technologie cyfrowe, automatykę i rozwiązania dla przemysłu, zdrowie, zaawansowane materiały, technologie związane z efektywnością energetyczną i gospodarowaniem zasobami, a także rozwiązania dla rolnictwa i sektora żywnościowego.

Skalę zapotrzebowania firm na finansowanie przedsięwzięć B+R pokazują wyniki ostatniego naboru w „Ścieżce SMART”. Do PARP wpłynęło 566 wniosków o dofinansowanie na łączną kwotę ponad 3,6 mld zł, przy budżecie wynoszącym 700 mln zł. Po zakończeniu oceny, 106 projektów uzyskało pozytywną ocenę, a łączna wartość wnioskowanego wsparcia wyniosła 570,7 mln zł. Wśród nich znalazło się 57 projektów małych firm, 30 średnich i 19 mikroprzedsiębiorstw.

– Prace badawczo-rozwojowe wymagają od przedsiębiorców zaangażowania kapitału, czasu i kompetencji jeszcze zanim okaże się, czy rozwijane rozwiązanie osiągnie zakładane parametry i będzie mogło trafić na rynek. To naturalne ryzyko działalności B+R, które dla części firm może stanowić istotną barierę rozwojową. Dofinansowanie w ramach „Ścieżki SMART” pozwala je częściowo zmniejszyć i daje przedsiębiorcom większą przestrzeń do rozwijania własnych technologii, produktów i procesów. Prace B+R warto więc traktować nie jako koszt, ale przede wszystkim jako inwestycję w konkurencyjność firmy – mówi Tomasz Modzolewski, dyrektor Centrum Rozwoju Innowacji w PARP.

Prostsza formuła i dwuetapowa ocena

Nowy nabór jest realizowany w formule „Ścieżki SMART 2.0”, w której wprowadzono uproszczenia procesu ubiegania się o wsparcie oraz usprawnienia oceny projektów.

W nowej formule skoncentrowano wsparcie na projektach B+R oraz wdrożeniach wyników prac B+R, rezygnując z modułów, które nie dotyczyły bezpośrednio tych obszarów. Rozdzielono również nabory na projekty B+R oraz projekty dotyczące wdrożenia wyników prac B+R. Dokumentacja została uproszczona, a liczba kryteriów oceny zmniejszona.

Istotną zmianą jest także dwuetapowa ocena projektów. W pierwszym etapie oceniane są dwa kryteria, natomiast pozostałe kryteria są analizowane na etapie drugim. Wnioskodawca ma wówczas możliwość zaprezentowania projektu ekspertom, złożenia wyjaśnień oraz dokonania zmian we wniosku na wezwanie Komisji Oceny Projektów.

Nie tylko B+R

Oprócz samych prac badawczo-rozwojowych, dofinansowanie może zostać przyznane na działania, które wspierają ich realizację. Przedsiębiorcy mogą uwzględnić m.in. działania prowadzące do ochrony własności przemysłowej powstałego rozwiązania i obronę tych praw w przypadku ich naruszenia, umiędzynarodowienie rezultatów projektu, a także rozwój kompetencji pracowników lub kadry zarządzającej.

Minimalna wartość kosztów kwalifikowanych przeznaczonych na prace B+R wynosi 3 mln zł. Maksymalna wartość wnioskowanej pomocy dla jednego projektu to 50 mln zł. Do kosztów, które mogą zostać objęte dofinansowaniem, należą m.in. wynagrodzenia personelu badawczo-rozwojowego, usługi zewnętrzne związane z prowadzeniem prac, aparatura i sprzęt wykorzystywane w projekcie, wartości niematerialne i prawne oraz materiały niezbędne do realizacji badań.

Poziom dofinansowania zależy m.in. od rodzaju prowadzonych prac i wielkości przedsiębiorstwa. W przypadku badań przemysłowych podstawowa intensywność pomocy może wynieść do 50 proc. kosztów kwalifikowanych, a w przypadku eksperymentalnych prac rozwojowych – do 25 proc. Po spełnieniu określonych warunków wsparcie może wzrosnąć odpowiednio do 80 proc. i 60 proc.