Pomiń nawigację

3 lipca 2023 r.

Wodór – nowoczesne technologie dla zrównoważonego rozwoju i transformacji energetycznej

W perspektywie kilku dekad wodór ma szansę radykalnie odmienić cały świat. To właśnie w tym surowcu upatruje się przyszłości energetyki, gdyż jego proces produkcyjny może się odbywać bez emisji dwutlenku węgla i innych zanieczyszczeń do środowiska. Technologie oparte na wodorze były głównym tematem spotkania zorganizowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) oraz Polski Fundusz Rozwoju (PFR) i 26 czerwca w Warszawie.  

W pierwszej części wydarzenia omówiono programy wsparcia publicznego na rzecz gospodarki opartej na odnawialnych źródłach energii. – Bardzo nam zależy, by środki europejskie, którymi  dysponuje PARP w kwocie około 5,5 mld euro, przysłużyły się w części rozwojowi gospodarki wodorowej. Dlatego dziś tu jesteśmy i chcemy porozmawiać z Państwem, jak lepiej i skuteczniej stymulować środowisko do tworzenia kolejnych projektów wodorowych – mówił Dariusz Budrowski, prezes PARP.
Aktualną ofertę finansowania projektów wodorowych omówili przedstawiciele: PARP-u,
PFR-u, Świętokrzyskiej Grupy Kapitałowej Industria, Banku Gospodarstwa Krajowego oraz Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Drugą część spotkania poświęcono prezentacji pilotażowych projektów instalacji wodorowych. Przybliżyli je reprezentanci firm takich jak: PROTIUM, ARP E-Vehicles, PESA Bydgoszcz i PKN Orlen

Czym są technologie wodorowe?

Pojęcie „technologii wodorowych” obejmuje swoim zakresem praktycznie cały łańcuch wartości gospodarki wodorowej, począwszy od produkcji wodoru, przez jego przesył i magazynowanie, aż po możliwe obszary zastosowania. Są one obecnie w centrum uwagi gospodarek na całym świecie. – Technologie wodorowe i rozwój technologii bazujących na paliwach to konieczność. (…) To konieczność, w której musi uczestniczyć nie tylko biznes, lecz także samorządy i instytucje tworzące i wspierające przyszłość związaną z energetyką
– mówił Dariusz Budrowski.

We wrześniu 2022 roku PARP podpisała „Porozumienie sektorowe na rzecz rozwoju gospodarki wodorowej”. Jest ono kluczowym instrumentem wykonawczym „Polskiej Strategii Wodorowej do roku 2023 z perspektywą do 2040 r.” i stanowi przestrzeń do współpracy między różnymi interesariuszami (administracja publiczna, przedsiębiorcy, instytucje otoczenia biznesu, środowisko naukowe).

Na uwagę zasługuje fakt, że Polska jest trzecim największym producentem wodoru (przede wszystkim szarego) w Europie i piątym na świecie. Według publikacji PARP pt. „Mapa rozwoju rynku i technologii dla obszaru technologii wodorowych”[1] polskie podmioty funkcjonujące w obszarze technologii wodorowych dysponują kadrą o szerokiej wiedzy i kompetencjach, a know-how firm realnie może stanowić przewagę konkurencyjną w skali globalnej. Mając na uwadze wspomnianą już wysoką pozycję Polski pod względem produkcji wodoru, należy dołożyć wszelkich starań, aby ten potencjał udało się przekuć w sukces gospodarczy, a sama produkcja wodoru nie była realizowana wyłącznie na potrzeby własne przedsiębiorstw z branży chemicznej czy petrochemicznej, lecz także dla szerokiego grona odbiorców krajowych i zagranicznych.

Wodorowa przyszłość

Spotkanie było okazją do wymiany doświadczeń pomiędzy przedstawicielami instytucji współpracujących z przedsiębiorcami oraz samorządów. – Instytucje takie jak Polski Fundusz Rozwoju oraz Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości są po to, żeby łączyć Państwa potencjał i szukać narzędzi, w których możemy Państwa wspierać – zwrócił się do uczestników prezes PARP Dariusz Budrowski.

Oczekiwania względem technologii wodorowych są bardzo duże, trzeba jednak podkreślić, że stopień rozwoju tego obszaru zarówno w Polsce, jak i na świecie jest jeszcze niewielki. Mówił o tym w swoim wystąpieniu prezes Zarządu PFR Paweł Borys: – Wodór jest dla nas technologią niezwykle istotną, choć nadal przyszłościową i zanim wejdzie szerzej do polskiej gospodarki, czy to w zakresie energetyki, transportu, czy innych zastosowań, pewnie minie jeszcze kilka lat. Jednocześnie wskazał, że już teraz mamy na tym polu konkretne osiągnięcia: – Jest z nami m.in. przedstawiciel PESY Bydgoszcz – ta spółka stworzyła pierwszą w Europie lokomotywę wodorową, która jest już homologowana. Zatem to nie tylko projekt, ale rzeczywisty pojazd, który może być już wykorzystywany w pełnym zakresie. I to jest także dowód na to, że polski przemysł jest w stanie tworzyć tak zaawansowane technologie.

W przyszłości wodorowe ogniwa paliwowe będą napędzały samochody, a także inne środki transportu (pociągi, statki). Wodór stanie się paliwem, dzięki któremu do domów będzie dostarczane ciepło oraz paliwem do produkcji energii elektrycznej. To sprawi, że systematycznie będzie on zastępował i spychał na margines powszechnie stosowane paliwa kopalne.

Obecnie na świecie jest 36 dolin wodorowych, z czego około 20 w Europie. Zgodnie z „Polską Strategią Wodorową…”, która została przyjęta przez rząd w listopadzie 2021 roku, w Polsce powstaje co najmniej pięć dolin wodorowych. Aktualnie trwają prace nad ośmioma projektami wodorowymi.

Wodór zdominował Polski Produkt Przyszłości

W Polsce bez wątpienia istnieje potencjał do rozwoju projektów wodorowych. W ramach tegorocznej 25. edycji konkursu Polski Produkt Przyszłości, organizowanego przez PARP i NCBR, aż dwie nagrody główne i jedno wyróżnienie zostały przyznane twórcom technologii w zakresie produkcji lub magazynowania wodoru.

Nagrodzony został Instytut Wysokich Ciśnień Polskiej Akademii Nauk za opracowanie bezpiecznego hybrydowego (dwupłaszczowego) zasobnika wodoru o wysokiej gęstości zmagazynowanej energii z ciągłym monitorowaniem szczelności. To nowatorska konstrukcja zbiornika, który pozwala na przetrzymywanie wodoru w bardzo wysokim ciśnieniu. Dzięki większej gęstości energii można zmagazynować w nim więcej tego pierwiastka.

Inny doceniony w konkursie produkt to W2H2 – reaktor do pirolizy niesortowanych odpadów komunalnych i przemysłowych, w którym odpady poddawane są rozkładowi, a nie spalaniu. Innowacja polega na jednoczesnej utylizacji odpadów oraz oczyszczaniu produktów reakcji w tym samym urządzeniu, dzięki czemu nie ma potrzeby stosowania dodatkowych urządzeń. Otrzymywany jest karbonizat o zawartości ok. 60% węgla oraz odzyskiwana energia w postaci gazu o dużej zawartości wodoru. Rozwiązanie zostało zgłoszone przez zespół naukowy z Wydziału Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej Politechniki Gdańskiej.

Wyróżnione rozwiązanie, HydroGEN – innowacyjny stałotlenkowy elektrolizer do wytwarzania bezemisyjnego wodoru, zostało zgłoszone do Polskiego Produktu Przyszłości przez Instytut Energetyki. Wodór otrzymany w stałotlenkowym elektrolizerze charakteryzuje się niezwykle wysoką czystością, spełniając wymogi paliwa dla pojazdów wyposażonych w ogniwa paliwowe. Elektrolizer HydroGEN umożliwi również produkcję wodoru z energii elektrycznej pochodzącej z odnawialnych źródeł energii.

 

[1] https://smart.gov.pl/images/BTR_Technologie-wodorowe_FINAL_16.08.22.pdf

Może Cię zainteresować

Opublikowano: 03.07.2023 14:42
Poprawiono: 06.07.2023 12:07
Modyfikujący: izabela_skolimowska
Udostępniający: marek_rzewuski
Autor dokumentów: